موضوع در اولويت قرار گرفت بدين جهت استاد مطهرى آن را مقدم داشت . اين‌جانب نيز به پيروى از استاد شهيدم بر آن شدم كه تنظيم و شرح جلد پنجم را پيش از جلد چهارم قرار دهم و اكنون آن را به همه جوانان خداجوى و موحدان خداپرست و متفكران آزادانديش و انديشمندان منصف تقديم مىدارم و مقدمه فيلسوف شهيد را بهتر دانستم كه بر پيش‌گفتار ضميمه نمايم . دوم - شهيد مطهرى در مقدمه جلد پنجم مىنويسد : در خلال اين مدت جلدهاى اول و دوم و سوم مكرر تجديد طبع شد و اين بنده چند اثر ديگر كه برخى از آن‌ها فلسفى بود تأليف و منتشر كردم ولى خودم در حيرتم كه چرا كار اصول فلسفه هم‌چنان به تأخير مىافتاد ؟ « مدتى اين مثنوى تأخير شد » « 1 » از انتشار جلد سوم اصول فلسفه تا اين تاريخ كه جلد پنجم در اختيار علاقه‌مندان قرار مىگيرد ، شانزده سال مىگذرد . در طول اين مدت بر خلاف آرزو و انتظار خودم و علىرغم تقاضاهاى مكررى كه از طرف علاقه‌مندان اين كتاب ابراز مىشد اين بنده توفيق پاورقىنويسى براى جلد چهارم و پنجم پيدا نمىكردم . « 2 » پاورقىهاى جلد پنجم به علل خاصى پيش از پاورقىهاى جلد چهارم به پايان رسيد . كار جلد چهارم هنوز هم به پايان نرسيده است ولى در دست تنظيم است و بيش از نيمى از پاورقىها نوشته شده است . با اين‌كه حق اين بود كه چاپ اين جلد را تا آماده شدن جلد چهارم به تأخير بيندازيم ، نظر به اين‌كه مطالب اين جلد چندان به مطالب جلد چهارم مرتبط نبود از تأخير آن صرف‌نظر كرديم . سوم - مىگويند - و درست مىگويند - كه « الأُمورُ مَرهونَة بِأوقاتِها » يعنى حوادث و

--> ( 1 ) . قسمتى از مقدمه شهيد مطهرى ضميمه پيش‌گفتار شد زيرا به آن شبيه‌تر به نظر مىرسيد . . ( 2 ) . يكى از بزرگان و هم‌دوره‌هاى شهيد فرمودند : علامه طباطبائى مىگفت : آقاى مطهرى را توصيه كنيد هر چه زودتر اين پاورقىها را بنويسند . بنابراين شخص علامه نيز بر اين امر تأكيد داشتند . .